ABD, Danimarka ve Grönland arasında imzalanması planlanan bir anlaşma çerçevesinde Grönland topraklarında iki yeni askeri üs kurmaya hazırlanıyor; Reuters haber ajansının üç kaynağa dayandırdığı bilgiye göre bu üslerden ilki Grönland’ın güney kesiminde Soğuk Savaş döneminden kalma bir tesisin yeniden faaliyete geçirilmesiyle oluşturulacak, ikincisi ise adanın doğu kıyısında sıfırdan inşa edilecek. Anlaşma metninin henüz kamuoyuyla paylaşılmadığı ve ayrıntıların imzalar atılana kadar netleşmeyeceği belirtiliyor.
Kaynaklardan ikisinin verdiği bilgilere göre yeni tesislerden biri Narsarsuaq kasabasında yer alacak; ABD 1950’lerde Bluie West One adıyla bilinen askeri üssünü kapattıktan sonra bu kasabanın nüfusu sürekli azalmış durumda. Diğer üs ise Danimarka özel kuvvetlerine bağlı Sirius Köpekli Kızak Devriyesi’nin kullandığı Mestersvig askeri karakolunda kurulacak. Anlaşmanın New York’ta düzenlenen Genel Kurul sırasında imzalanması bekleniyordu; konuya dair bilgi sahibi yetkililer, metnin ayrıntılarının imza anına kadar kesinleşmeyeceğini ifade etti.
Danimarka tarafı, bu anlaşmayla Kuzey Kutbu’nun güvenliğinin yalnızca ABD ve Danimarka’ya bırakılmak yerine NATO’nun denetimine sunulduğunu savunuyor; Washington’a göre ise anlaşma, Danimarka ve Grönland’ın egemenlik haklarını korurken bölgedeki Amerikan askeri varlığının güçlendirilmesini öngörüyor. Anlaşmanın özellikle Rusya ve Çin’in bölgedeki askeri varlığını ya da stratejik yatırımlarını engellemeye odaklandığı ifade ediliyor; bu çerçevede Grönland, Kuzey Amerika’nın savunma mimarisinde yeniden merkezi bir konuma yerleşiyor.
ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmanın Washington’a Grönland ve Kuzey Amerika’nın savunması için gerekli gördüğü her adımı atma imkanı tanıdığını savunuyor. Anlaşmanın, Trump’ın yarı özerk Danimarka toprağını satın alma yönündeki aylarca süren baskısının ardından gündeme gelmesi ayrı bir boyut oluşturuyor; Danimarka ve Grönland yetkilileri ise egemenliklerinin korunacağı yönündeki açıklamalarla süreci savunuyor. Anlaşma metninin içeriği kamuoyuyla paylaşılmadığı için tarafların hangi tavizleri verdiği henüz bilinmiyor.
Soğuk Savaş yıllarında ABD’nin Grönland’da 17 askeri tesisi ve 10 binden fazla personeli bulunuyordu; bugün ise adada yalnızca yaklaşık 150 Amerikan askerinin görev yaptığı Pituffik üssü faaliyet gösteriyor. Bu tablo, Washington’un Kuzey Kutbu’ndaki askeri ayak izinin Soğuk Savaş sonrası dönemde ne ölçüde daraldığını ortaya koyuyor; yeni üs planları, ABD’nin bölgedeki konumunu yeniden genişletme yönünde attığı somut bir adım olarak değerlendiriliyor.
Grönland’ın güney ve doğu kıyılarındaki bu iki nokta, Kuzey Atlantik ile Arktik deniz yolları arasındaki geçiş güzergahlarına yakınlığıyla biliniyor. Narsarsuaq’ta eski üssün altyapısının hâlâ büyük ölçüde ayakta olduğu, Mestersvig’de ise Danimarka kuvvetlerinin hâlihazırda bir karakol işlettiği ifade ediliyor. Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte bu tesislerin hangi kapsamda genişletileceği ve personel sayısının ne olacağı henüz açıklanmadı; imza süreci tamamlanmadan ayrıntıların netleşmesi beklenmiyor.
