Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Samsun Şehir Hastanesi’nin resmi açılış töreninde yaptığı konuşmada 12 Eylül askeri darbesine ilişkin değerlendirmelerde bulunarak, geçmişte yaşanan askeri müdahalelere gönderme yaptı ve bu süreçlerin artık geride kaldığını savundu. Erdoğan, konuşmasında Türkiye’nin darbe dönemlerini geride bıraktığını belirterek, milletin bir daha böyle bir sürece izin vermeyeceğini ifade etti. Bu sözler, 12 Eylül darbesinin yıl dönümüne denk gelen günlerde siyasetin gündemine yerleşti ve hükümet kanadının darbe karşıtı söylemini bir kez daha öne çıkardı.
Erdoğan’ın açıklaması, darbelerin tekrarlanmasına halkın izin vermeyeceği vurgusunu içerirken, geçmiş dönemlerde yaşanan müdahalelerin toplumsal ve siyasi maliyeti de hatırlatıldı. Hükümetin uzun süredir dile getirdiği yeni anayasa talebi, bu söylemin ayrılmaz bir parçası olarak görülüyor ve darbe tartışmalarının yalnızca anma boyutunda kalmadığını gösteriyor.
Aynı dönemde AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Yayman, Türkiye Yüzyılı Buluşmaları kapsamında Tokat’ta bir basın açıklaması yaparak, 12 Eylül darbesinin yıl dönümünde darbecilere tepki gösterdi ve Türkiye’nin darbe anayasasından kurtulması gerektiğini söyledi. “Hemen şimdi yeni anayasa diyoruz. Muhalefete hodri meydan, önce gelin anayasadan başlayalım” diyen Yayman, muhalefete açık bir çağrı yönelterek, bu talebin anayasal düzenlemeye yönelik bir çağrıya dönüştüğünü ortaya koydu.
Siyasi partilerin gündeminde darbe dönemiyle ilgili farklı başlıklar da yer aldı ve Yeni Parti’nin Üsküdar mitingine ilişkin olarak Genel Başkan Özgür Özel’in etkinliğe İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin resmi hizmetinde kullanılan bir deniz aracıyla geldiği öne sürüldü. Bu durum, kamu kaynaklarının siyasi faaliyetlerde kullanılıp kullanılmadığı tartışmasını yeniden gündeme taşıyarak, muhalefet cephesinde kamu kaynaklarının kullanımına dair tartışmaların sürdüğünü ortaya koydu.
Öte yandan 12 Eylül darbesine dair tartışmalar, darbe mağdurlarının durumu ve geçmişle yüzleşme konularını da içeriyor. Hükümet kanadı, darbe dönemlerinin sona erdiğini ve demokrasinin güçlendirilmesi gerektiğini savunurken, muhalefet ise bu söylemin geçmişte yaşanan hak ihlallerinin tartışılmasının önüne geçmemesi gerektiğini dile getiriyor. Taraflar arasındaki bu farklı yaklaşım, darbe tartışmalarının siyasi zeminde süreceğini gösteriyor.
Erdoğan’ın açıklaması, darbe dönemine ilişkin hafızanın siyasette hâlâ belirleyici bir referans olduğunu ortaya koyarken, hükümetin yeni anayasa çağrısı ile darbelerin geride kaldığı söylemi aynı çizgide ilerliyor. Muhalefetin ise bu söyleme nasıl karşılık vereceği, önümüzdeki günlerde yürütülecek tartışmaların seyrini belirleyecek unsurlar arasında sayılıyor ve konuşmanın yapıldığı törende sağlık yatırımları da gündeme geldi.
