Atina merkezli To Vima gazetesinde yayımlanan bir köşe yazısı, Türkiye’nin bölgesel kapasitesini ekonomik ve askeri veriler üzerinden mercek altına aldı. Gazeteci Yannis Marinos imzalı değerlendirme, Türkiye’nin sahip olduğu potansiyelin çevre ülkeler tarafından yok sayılamayacağı görüşünü öne çıkarıyor. Marinos, yazısında jeopolitik etki alanının genişlediğini savunarak bu tablonun stratejik bir gerçeklik olarak ele alınması gerektiğini ifade ediyor. Yazının ana eksenini, Türkiye’nin son yıllarda ekonomik ve askeri alanda ortaya koyduğu performansın, Atina’daki karar alıcılar ve bölge başkentleri açısından nasıl bir anlam taşıdığı sorusu oluşturuyor. Marinos, bu soruya yanıt ararken yalnızca sayısal verilere değil, aynı zamanda diplomatik ilişkilerin seyrine de geniş yer ayırıyor.
Analizde öne çıkan ekonomik verilere göre Türkiye’nin nominal gayrisafi yurt içi hasılasının bu yıl içinde 1,6 trilyon dolar seviyesine ulaşması öngörülüyor. Bu büyüklüğün ülkeyi Orta Doğu coğrafyasının en büyük ekonomisi konumuna taşıdığı belirtiliyor. Marinos, söz konusu ekonomik tablonun yalnızca bir büyüklük göstergesi olmadığını, aynı zamanda Ankara’nın bölgesel krizlerde elini güçlendiren bir kaldıraç işlevi gördüğünü savunuyor. İhracat tarafında ise toplam hacmin 2025 itibarıyla 635 milyar dolara ulaştığı aktarılıyor. Bu ihracat içinde yakın ve Orta Doğu ülkelerinin payının yüzde 17 olduğu, en büyük dilimin ise yüzde 41,5 ile belirli ülke gruplarına ait olduğu kaydediliyor. Yazıda, bu dağılımın Türkiye’nin ticaret ağını ne kadar genişlettiğini ve ekonomik bağımlılık ilişkilerinin çeşitlendiğini gösterdiği vurgulanıyor.
Yazının askeri boyutunda, Türk Silahlı Kuvvetlerinin NATO içinde ABD’den sonra en büyük ikinci ordu kapasitesine sahip olduğu vurgulanıyor. Savunma sanayisindeki son yıllardaki atılıma da dikkat çekilerek sektörün geçen yıl 10 milyar dolarlık ihracat rakamına ulaştığı belirtiliyor. Marinos, bu alandaki ihracatın son beş yılda üç katına çıkarak önemli bir mesafe katettiğini aktarıyor. Değerlendirmede, askeri üretim kabiliyetindeki artışın bölgesel denklemde belirleyici bir unsur haline geldiği savunuluyor. Marinos’a göre bu kapasite artışı, yalnızca caydırıcılık açısından değil, aynı zamanda ortak savunma projelerinde iş birliği arayan ülkeler nezdinde de Türkiye’yi cazip bir partner haline getiriyor. Yazar, savunma ihracatındaki sıçramanın, Batılı müttefiklerin zaman zaman tereddütlü tutum sergilediği bir dönemde Ankara’nın alternatif pazarlara açılma kabiliyetini de ortaya koyduğunu dile getiriyor.
Diplomasi başlığı altında Türkiye’nin komşuları ve çevre ülkelerle yürüttüğü temas trafiği detaylandırılıyor. Suriye’deki yeni yönetimin önemli bir müttefik olarak tanımlandığı yazıda, bölgedeki geleneksel ittifak ilişkilerinin sürdüğü ifade ediliyor. Bazı ülkelerle sağlanan yakınlaşma süreçlerinin ekonomiye doğrudan yatırım olarak yansıdığı dile getiriliyor. Marinos, bu yakınlaşmaların yalnızca ikili ticaretle sınırlı kalmadığını, enerji ve altyapı projelerinde de kendini gösterdiğini belirtiyor. Ayrıca Erbil yönetimi ile varılan anlaşmaların bölge petrolünün taşınmasında kritik bir geçiş güzergahı oluşturduğu kaydediliyor. Yazıda, bu güzergahın enerji arz güvenliği açısından taşıdığı stratejik değerin, Ankara’nın diplomatik ağırlığını artıran unsurlar arasında sayıldığı ifade ediliyor.
Yazıda sınır ilişkilerine ayrılan bölümde, dört asırdır değişmeyen 560 kilometrelik ortak sınır hattına sahip bir komşu ülke ile ilişkilerin, iki taraf arasındaki bölgesel çekişmelere karşın bir ölçüde istikrar ve karşılıklı güven ortamı yarattığı belirtiliyor. Marinos, bu denklemin korunmasının taraflar açısından taşıdığı öneme işaret ediyor. Yazara göre sınır hattının uzun süredir değişmemesi, iki ülke arasında kökleşmiş bir ilişki yapısının göstergesi olarak okunabilir. Analizin genel çerçevesi, Türkiye’nin ekonomik büyüklük, askeri kapasite ve diplomasi başlıklarında ortaya koyduğu tablonun çevre başkentlerdeki karar alıcılar tarafından dikkatle izlendiği yönünde şekilleniyor. Marinos, bu tablonun yalnızca bugünü değil, önümüzdeki dönemde bölgesel dengelerin nasıl kurulacağını da etkileyeceği kanaatinde.
