Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, dijital bağımlılıkların yeni bir halk sağlığı krizi yarattığını belirterek, Dijital Bağımlılıklara Karşı Acil Eylem Planı’nın devlet politikası haline gelmesi gerektiğini vurguladı.
Türkiye Yeşilay Cemiyeti Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, HIMSS Eurasia 2025 etkinliğinde yaptığı konuşmada, dijital bağımlılıkların hızla artan etkilerine dikkat çekerek Dijital Bağımlılıklara Karşı Acil Eylem Planı çağrısında bulundu. Dinç, dijital ekosistemin artık doğrudan bir “sağlık belirleyeni” haline geldiğini ve çocukları dijital zararlardan korumanın bireysel çabaların ötesine geçtiğini vurguladı.
Yeşilay Danışmanlık Merkezi (YEDAM) verileri, internete başlama yaşının ortalama 9,36 olduğunu ve sorunlu kullanım davranışlarının çoğunlukla 12,22 yaş civarında başladığını gösteriyor. Yoğun ekran kullanımı, çocuklarda anksiyete, depresif belirtiler, saldırganlık ve dikkat sorunlarında artışla ilişkilendiriliyor. Türkiye, 10–12 yaş grubunda akıllı telefon sahipliğinin en erken görüldüğü OECD ülkesi konumundadır.
Siber Zorbalık ve Erken Dijital Maruziyet: Dijital Bağımlılıklara Karşı Acil Eylem Planı Neden Gerekiyor?
Dijital maruziyetin çocukların davranış, ruh sağlığı ve bilişsel gelişimi üzerinde belirgin etkileri bulunuyor. OECD verilerine göre 2017–2022 arasında siber zorbalık oranı yüzde 25’in üzerinde artmıştır ve her altı çocuktan biri bu şiddeti doğrudan deneyimliyor. Ayrıca, okul öncesi çocuklara yönelik dijital uygulamaların yüzde 67’sinin kullanıcı verilerini üçüncü taraflarla paylaştığı görülmektedir. Düşük dijital sağlık okuryazarlığı ise yanlış bilgiye maruziyeti artırarak bağımlılık gelişimini kolaylaştırıyor.
Dinç, bu tabloyu “yeni bir halk sağlığı krizi” olarak tanımlayarak güçlü kurumsal düzenlemelerin aciliyetine işaret etti. Bu riskler, özellikle HIMMS+EURASIA 2025 gibi konferansların düzenlendiği Antalya gibi metropollerde daha hızlı yayılım göstermektedir. Dijital Bağımlılıklara Karşı Acil Eylem Planı bu nedenlerle bir zorunluluktur.
Ortak Sorumluluk Çağrısı: Platformlara Yasal Çerçeve Zorunluluğu
Sunumda aktarılan uluslararası gelişmeler, çocukları dijitalden koruma sorumluluğunun artık ortak bir sorumluluk olması gerektiğini ortaya koyuyor. Güney Kore, Çin, Birleşik Krallık ve Avustralya gibi ülkeler, oyun sürelerini sınırlandırıcı veya sosyal medya hesabı açmayı engelleyici yasal düzenlemeler getirmiştir. Bu uygulamalar, çocuk güvenliğinin devlet politikası kapsamına alındığını gösteriyor.
Doç. Dr. Mehmet Dinç, dijital bağımlılıkla mücadelede yükün yalnızca ebeveynlerin omzunda bırakılamayacağını vurgulayarak, çocukların korunmasının devletler, kurumlar, platformlar ve teknoloji şirketleri tarafından birlikte üstlenilmesi gereken bir toplumsal sorumluluk olduğunu belirtti. Dinç, Antalya’da düzenlenen zirvede, çocuk ve gençleri koruyan yeni yasal çerçevelerin oluşturulması çağrısında bulundu. Dijital Bağımlılıklara Karşı Acil Eylem Planı kapsamında platformlara yaş doğrulama, ebeveyn onayı ve bağımsız içerik denetim yapılarının oluşturulması talep ediliyor.
Sonuç
Sonuç olarak, Dijital Bağımlılıklara Karşı Acil Eylem Planı çağrısı, Yeşilay tarafından uluslararası bir platformda yüksek sesle dile getirildi. Dijitalleşmenin çocuklar için yarattığı yeni halk sağlığı krizine karşı mücadele, yalnızca bireysel çabalarla değil; devletin, platformların ve tüm toplumun ortak sorumluluğu ve güçlü yasal düzenlemeleriyle mümkün olacaktır.
Ortak Sorumluluk Çağrısı: Platformlara Yasal Çerçeve Zorunluluğu
Sunumda aktarılan uluslararası gelişmeler, çocukları dijitalden koruma sorumluluğunun artık ortak bir sorumluluk olması gerektiğini ortaya koyuyor. Güney Kore, Çin, Birleşik Krallık ve Avustralya gibi ülkeler, oyun sürelerini sınırlandırıcı veya sosyal medya hesabı açmayı engelleyici yasal düzenlemeler getirmiştir. Bu uygulamalar, çocuk güvenliğinin devlet politikası kapsamına alındığını gösteriyor.
Doç. Dr. Mehmet Dinç, dijital bağımlılıkla mücadelede yükün yalnızca ebeveynlerin omzunda bırakılamayacağını vurgulayarak, çocukların korunmasının devletler, kurumlar, platformlar ve teknoloji şirketleri tarafından birlikte üstlenilmesi gereken bir toplumsal sorumluluk olduğunu belirtti. Dinç, Antalya’da düzenlenen zirvede, çocuk ve gençleri koruyan yeni yasal çerçevelerin oluşturulması çağrısında bulundu. Dijital Bağımlılıklara Karşı Acil Eylem Planı kapsamında platformlara yaş doğrulama, ebeveyn onayı ve bağımsız içerik denetim yapılarının oluşturulması talep ediliyor.
Sonuç
Sonuç olarak, Dijital Bağımlılıklara Karşı Acil Eylem Planı çağrısı, Yeşilay tarafından uluslararası bir platformda yüksek sesle dile getirildi. Dijitalleşmenin çocuklar için yarattığı yeni halk sağlığı krizine karşı mücadele, yalnızca bireysel çabalarla değil; devletin, platformların ve tüm toplumun ortak sorumluluğu ve güçlü yasal düzenlemeleriyle mümkün olacaktır.
